WIBOR – wyroki TSUE i polskich sądów. Szanse, ryzyka i realna sytuacja kredytobiorców w 2025 roku
W ostatnich miesiącach temat WIBOR – wyroki TSUE oraz sądowych sporów dotyczących kredytów złotówkowych z oprocentowaniem opartym o WIBOR ponownie stał się jednym z najgorętszych zagadnień prawa bankowego. Po kilku głośnych orzeczeniach – zarówno TSUE, jak i pojedynczych orzeczeniach sądów krajowych – wielu kredytobiorców zaczęło zastanawiać się, czy ich umowy mogą zostać zakwestionowane na podobnej zasadzie, jak wcześniej stało się to w przypadku kredytów frankowych.
Artykuł ten ma na celu uporządkować fakty, oddzielić rzeczywiste tendencje od medialnych uproszczeń oraz pokazać, jakie realne szanse i ryzyka wiążą się z ewentualnym pozwem przeciwko bankowi.
WIBOR – wyroki TSUE i polskich sądów. Dlaczego temat powrócił w 2025 roku?
Dlaczego WIBOR budzi wątpliwości konsumentów i prawników?
WIBOR przez lata nie budził większych kontrowersji, ponieważ był powszechnie akceptowanym wskaźnikiem rynku finansowego. Dopiero dynamiczne podwyżki stóp procentowych w latach 2021–2023 uwidoczniły, jak mocno wpływa on na wysokość rat kredytu oraz jak mało przeciętny konsument rozumie mechanizmy jego ustalania.
Dodatkowo część prawników zaczęła badać, czy w pewnych wzorcach umów nie pojawiły się klauzule, które mogłyby być uznane za nieprecyzyjne lub wprowadzające w błąd.
Co zmieniły najnowsze postępowania prejudycjalne?
Wyroki TSUE, które mogą znaleźć zastosowanie do spraw opartych o WIBOR nie przesądzają nieważności umów, ale określają standardy ochrony konsumenta, jeżeli jego umowa zawiera niedozwolone postanowienia. To otworzyło pole do argumentacji, ale nie stworzyło automatycznego mechanizmu unieważniania umów PLN – co jest kluczowe, a często przemilczane w mediach. Na najważniejszy wyrok TSUE dot. kredytów opartych o WIBOR nadal czekamy. Aktualnie mamy jedynie opinię Rzecznik Generalnej.
Najważniejsze ustalenia z wyroków dotyczących WIBOR – przegląd spraw
Jakie tezy pojawiły się w orzeczeniach TSUE i w sądach krajowych?
W kilku orzeczeniach, m.in. TSUE z ostatnich dwóch lat, Trybunał:
-
potwierdził, że sąd krajowy musi dokładnie zbadać sposób przedstawienia ryzyka związanego z oprocentowaniem,
-
podkreślił, że kluczowe znaczenie ma to, co bank przekazał konsumentowi przy zawieraniu umowy (transparentność),
-
wskazał, że nie można przerzucać na konsumenta kosztów procesu, jeżeli dochodzi on praw wynikających z nieuczciwych klauzul (sprawa Gryczara),
-
nie stwierdził jednak, że WIBOR jako wskaźnik jest niezgodny z prawem lub nieważny.
Natomiast pojedyncze wyroki sądów krajowych rzeczywiście unieważniły umowy oparte o WIBOR. W listopadzie 2025 r. polskie sądy I instancji wydały kilka wyroków korzystnych dla kredytobiorców złotowych, choć nie są one prawomocne. 20 listopada 2025 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej w sprawie I C 1283/24 stwierdził nieważność umowy kredytu hipotecznego w PLN zawartego w 2015 r., uznając, że bank nie wypełnił obowiązków informacyjnych wobec konsumenta. W tym samym czasie Sąd Okręgowy w Suwałkach w sprawie I C 600/23 podjął podobną decyzję – unieważnił umowę kredytu hipotecznego z 2021 r., wskazując na niejasne przedstawienie mechanizmu zmiany oprocentowania i brak pełnej informacji o ryzyku stawki WIBOR.
Co oznaczają te wyroki dla kredytów złotówkowych?
Wyroki te pokazują, że mimo medialnych zapewnień o nienaruszalności kredytów PLN opartych na WIBOR, coraz częściej sądy dostrzegają niedociągnięcia banków w zakresie obowiązków informacyjnych i równowagi kontraktowej. W praktyce oznacza to, że każda umowa musi być oceniana indywidualnie, a wyroki te są „otwarciem drzwi”, ale absolutnie nie gwarancją sukcesu.
WIBOR w praktyce sądowej – czy faktycznie „upada”? Fakty vs przekaz medialny
Dlaczego pojedyncze wyroki nie tworzą jeszcze stabilnej linii orzeczniczej?
Wbrew temu, co można przeczytać na niektórych portalach lub w materiałach reklamowych kancelarii odszkodowawczych, nie istnieje stabilna linia orzecznicza unieważniająca umowy oparte na WIBOR. Wyroki korzystne są rozproszone, a zdecydowanie przeważają rozstrzygnięcia oddalające powództwa kredytobiorców.
Co więcej – sądy coraz bardziej różnicują sprawy, a część sędziów stoi na stanowisku, że mechanizm WIBOR sam w sobie nie może być uznany za abuzywny.
Jak interpretować głośne nagłówki o „masowej nieważności” kredytów PLN?
To typowy przykład uproszczonego przekazu medialnego – albo świadomego marketingu pod hasłem „nie czekaj, pozew gwarantuje sukces”. W rzeczywistości sytuacja prawna jest znacznie bardziej złożona i nie można porównywać kredytów złotówkowych do kredytów frankowych 1:1.
Szanse i ryzyka w sprawach o WIBOR – co musi wiedzieć kredytobiorca?
Ryzyko przegrania sprawy – wciąż dominujące w sądach krajowych
Najważniejsza prawda, którą każdy kredytobiorca powinien poznać przed podjęciem decyzji:
➡ Statystycznie nadal znacznie więcej spraw o WIBOR kończy się przegraną konsumenta niż jego wygraną.
Dlaczego? Bo aby wygrać, trzeba udowodnić nieprawidłowości:
-
w informacji o ryzyku,
-
w konstrukcji klauzul,
-
w sposobie ustalania oprocentowania,
-
w przejrzystości wskaźnika,
-
w działaniach banku przy zawieraniu umowy.
To trudne i wymaga profesjonalnej analizy dokumentów.
Jakie argumenty banki podnoszą skutecznie?
Banki najczęściej wskazują:
-
powszechność stosowania WIBOR i brak alternatyw,
-
prawidłowe przekazanie informacji o ryzyku,
-
zgodność umowy z prawem bankowym,
-
istnienie regulacji dotyczących wskaźnika,
-
brak abuzywności samego mechanizmu WIBOR.
W wielu sprawach sądy te argumenty akceptują.
Kiedy pozew może być uzasadniony – realna, a nie życzeniowa analiza
Pozew może być zasadny, jeżeli:
-
bank nie wyjaśnił ryzyka w sposób przejrzysty,
-
w umowie znajduje się mechanizm, który dawał bankowi nadmierną swobodę,
-
przedstawione symulacje były nieprawidłowe,
-
występują dodatkowe wadliwości konstrukcyjne (np. wskaźnik nie był jasno opisany).
Na co uważać? Uwaga na marketing kancelarii obiecujących „pewną wygraną”
Najczęstsze mity dotyczące spraw o WIBOR
-
„TSUE powiedział, że WIBOR jest nieważny” – nieprawda.
-
„Wszystkie kredyty na WIBOR można unieważnić” – nieprawda.
-
„Sądy już masowo unieważniają kredyty złotówkowe” – nieprawda.
-
„Wystarczy złożyć pozew i wygrasz” – nieprawda.
Dlaczego rzetelna analiza umowy jest ważniejsza niż hasła reklamowe
Każda sprawa zależy od:
-
treści umowy,
-
dokumentów przekazanych przed jej podpisaniem,
-
prezentowanych symulacji,
-
sposobu informowania o ryzyku,
-
konstrukcji klauzul zmiennego oprocentowania.
Rzetelna kancelaria prawnicza powinna w pierwszej kolejności analizować, a dopiero później oceniać szanse. Nie odwrotnie.
Zapraszamy do kontaktu i bezpłatnej analizy umowy kredytu opartego o WIBOR.
